LE CONGRES

Un monde qui jaillit des langues

Du 23 au 26 septembre 2026, le Pays Basque accueille le Congrès International des Communautés Linguistiques Minorées en voie de Revitalisation.

Sous le slogan Un monde qui jaillit des langues, ce congrès rassemble des communautés linguistiques du monde entier pour réfléchir aux discours de revitalisation et les inscrire dans une perspective mondiale et transformatrice.

Pendant quatre jours, expertes et experts, militantes et militants, artistes venus des quatre coins du globe se retrouveront entre Bilbao, Irun et Hendaye. Au cœur du programme : les apprentissages, les discours et les expériences issus des deux phases précédentes du projet (diagnostic et socialisation), déclinés en conférences, tables rondes, ateliers et propositions artistiques et culturelles.

23 SEPTEMBRE – Palais Euskalduna, Bilbao

16:30-17:00

Conférence

Le projet BIHAR et la réflexion sur les récits de revitalisation des langues

Xan Aire Hasket
(communauté linguistique basque/ Plazara)
17:10-18:40

Mahai-ingurua

Zergatik da premiazkoa kontakizun berriak edo berrituak bilatzea, aktibatzea eta hedatzea?

Moderatzailea: Irati Amondarain Labayen (Garabide Elkartea) / Miriam Viviana Gonzalez Garzón (Plan de Vida Proyecto Nasa, Garabide) / Albert Badosa Roldós (katalana / HIGA- GLiDi), / Andichi Chahid (Tarifit,Tamazight / Adlis Amaziɣ)

Palais Euskalduna, Bilbao

23 SEPTEMBRE

24 SEPTEMBRE

10:30-11:15
Sept. 24

Conférence

Discours culturels et construction symbolique de l’identité

Rahera Cowie
(Te reo Māori d’Aotearoa / University of Canterbury)
11:15-11:45
Sept. 24
11:45-12:30
Sept. 24

Conférence

Langue, identité et savoirs communautaires dans les nouveaux récits de revitalisation linguistique

Paolina Vercoutere Quinche (Ecuadorreko Kichwa / Warmy Ibambura)
12:30-13:00
Sept. 24

Conférence

Diversité, durabilité et valeurs écologiques dans les récits de revitalisation linguistique

1.Elias Caurey (Guarani de Bolivie / ORE. Organización de Apoyo Legal y Social; y, CEP Arakuaiyapo)
13:00-13:30
Sept. 24

Conférence

Perspective du Pays basque face au diagnostic : apports des mouvements sociaux

1.Jasone Mendizabal Altuna (communauté linguistique basque / Taupa mugimendua) / 2. Onintza Olaizola Aristi (communauté linguistique basque / Taupa mugimendua)
14:30-15:00
Sept. 24

Conférence

L’univers des relations : les langues minorisées et autochtones comme outils de justice sociale et de bien-être

Justyna Olko
(University of Warsaw)
15:00-15:30
Sept. 24

Conférence

La valeur pragmatique de la langue. Les risques des approches pragmatiques : recréation et folklorisation

Toroga Breda
(communauté autochtone khoikhoi / Munanai)
15:30-17:00
Sept. 24

Projection et débat

Programmation simultanée
Renouveler les récits de revitalisation linguistique dans la péninsule du Yucatán

Yazmín Yadira Novelo Montejo (Yukatango maia / U Péekbal Waye’)
15:30-17:00
Sept. 24

Table ronde

Programmation simultanée
Récits sur l’identité, la culture et la mémoire

Animatrice : Jasone Mendizabal Altuna (Taupa Mugimendua)/1.Asya Zayzaoui (Communauté Amazigh du Rif/Mondragon Unibertsitatea)/2.Talent Mudenda (Tonga/Zimbabwe Indigenous Languages Revitalisation Project/Midlands State University National Language Institute)/3. Nailejileji Tipap (Maasai, kiswahilia/Indigenous Women Development Affairs IWDA)
15:30-17:00
Sept. 24

Table ronde

Programmation simultanée
Approche écologique et linguistique de la durabilité communautaire

Modératrice: Miren Otxotorena Aranguren (Soziolinguistika Klusterra) / 1.Kekoa Lloyd Harman (communauté linguistique hawaïenne / University of Hawai’i al Hilo) / 2.Kseniia Bolshakova (communauté dolgane / Indigenous Resilience NGO)
15:30-17:00
Sept. 24

Dialogue performatif

Programmation simultanée
La danse communautaire comme clé pour vivre nos langues au XXIe siècleAldibereko programazioa
Dantza komunitarioa, XXI. mendean gure hizkuntzetan bizitzeko giltza: Iruñetik Mundura

1.Aritz Ibañez Lusarreta (communauté linguistique basque / Duguna – Iruñeko dantzariak)/ Musicien: Mixel Etxekopar

25 SEPTEMBRE

09:00-09:30
Sept. 25

Conférence

Langues en résistance : agentivité, mobilisation communautaire et récits d’avenir pour la revitalisation linguistique

Tahir Baykuşak
(communauté kurde, Diyarbakır City Municipality)
09:30-10:00
Sept. 25

Conférence

Droits linguistiques et justice sociale

10:00-10:30
Sept. 25

Conférence

Voix et justice : luttes sociales et passage à l’agentivité dans la revitalisation linguistique

Clayton Cruse
(Adnyamathanha / IDIL Australia)
10:30-11:00
Sept. 25

Conférence

Récits et autonomisation communautaire : construire une agentivité collective à travers sa propre voix

Lorna Wanosts’a 7 Williams (Lil’wat Nation / Victoriako Unibertsitatea)
11:00-11:30
Sept. 25

Conférence

Discours culturels et construction symbolique de l’appartenance identitaire

11:30-12:00
Sept. 25
12:15-13:45
Sept. 25

Table ronde

Éléments pour articuler un discours mondial

Modératrice : Nerea Uriarte Goitia (Garabide)
1.Michel DeGraff (créole haïtien / Platfòm MIT-Ayiti)
2.Mustapha El Adak ( communauté amazighe du Rif / University of Oujda)
14:45-15:30
Sept. 25

Conférence

Réseau international de communautés en voie de revitalisation linguistique : pourquoi et pour quoi faire ?

1.Urtzi Urrutikoetxea Vacas (communauté linguistique basque / Garabide) / 2.Jon Sarasua Maritxalar (communauté linguistique basque / Garabide)
15:30-17:00
Sept. 25

Projection et débat

Programmation simultanée
Documentaire “Mai da bai” : de l’oppression à l’agentivité, le peuple mapuche imaginant l’avenir

Sergio Andres Marinao Nahuelpan (Mapuche zugun / Mapuzugun ñi Choyün et Mapuzuguletuaiñ)
Moderador : Imanol Larrea Mendizabal (Soziolinguistika Klusterra) Jelisava Dobovsek Sethn (langue japonaise minorisée/Linguapax Asia) Zurbair Torwali (communauté Torwali/Idara Baraye Taleem wa Taraqi IBT)Moderatzailea: Imanol Larrea Mendizabal (Soziolinguistika Klusterra) Jelisava Dobovsek Sethn (Japoniako hizkuntza minorizatua / Linguapax Asia) Zurbair Torwali (Torwali komunitatea / Idara Baraye Taleem wa Taraqi IBT)
15:30-17:00
Sept. 25

Débat participatif

Programmation simultanée
Droits linguistiques et justice sociale : clés pour des récits d’avenir

Modérateur: Imanol Larrea Mendizabal (Soziolinguistika Klusterra) / 1. Jelisava Dobovsek Sethn (langues minorisées au Japon / Linguapax Asia)
15:30-17:00
Sept. 25

Débat participatif

Apports de la technologie et de l’intelligence artificielle à la revitalisation linguistique

15:30-17:00
Sept. 25

Partage d’expériences

Programmation simultanée
Pratiques pour construire des récits d’avenir

Monica Pereña Perez
(catalan, Linguapax International)

Ficoba – Irun

24,25 SEPTEMBRE

26 SEPTEMBRE – Hendaia

Hendaia

26 SEPTEMBRE

PROGRAMME ARTISTIQUE ET CULTUREL

24 et 25 septembre

Le programme sera publié ultérieurement.

18:00 et après

Programme artistique et culturel (Hendaia)

Aucune inscription requise

Hendaia

Fabrique Borderline

Inscription :

Participez au congrès !

Intervenants

Nos invités

Informations pratiques pour les participants au congrès

Merci de participer à notre congrès. Ce document contient des informations utiles sur les lieux, les déplacements, l’hébergement et la mobilité.

Localisation

Le congrès se tiendra au Pays Basque, situé dans le sud-ouest de l’Europe, entre les Pyrénées occidentales et l’océan Atlantique.

Limites géographiques:

  • Nord : océan Atlantique
  • Est : Pyrénées et Occitanie (Béarn)
  • Ouest : Cantabrie et Castille
  • Sud : fleuve Èbre et La Rioja

Le Pays Basque est composé de sept territoires:

  • Sud : Bizkaia, Gipuzkoa, Araba et Nafarroa
  • Nord : Labourd (Lapurdi), Basse-Navarre (Baxe Nafarroa) et Soule (Xiberoa)

Le basque (euskara) est la langue originelle de la région et est aujourd’hui en voie de revitalisation. Dans le territoire, l’euskara coexiste avec l’espagnol dans le sud du Pays basque et avec le français dans le nord.

AVIS: Si vous avez besoin d’aide pour organiser le déplacement entre Bilbao–Irun/Hendaye, veuillez contacter les organisateurs afin qu’ils puissent vous aider à organiser et gérer le transport.

23 septembre – Palais Euskalduna (BILBAO)

Abandoibarra etorbidea, 4, Abando, 48011 Bilbao, Bizkaia
La cérémonie d’ouverture y sera organisée.

Site web: https://www.euskalduna.eus/fr/
Localisation: https://maps.app.goo.gl/6n8vc56xsdV5Ne1V6
Accès: https://www.euskaldunabilbao.com/fr/palais-euskalduna/comment-venir/ 

24–25 septembre – FICOBA (IRUN)

Iparralde Hiribidea 43, Irun
Lieu principal du congrès.

Site web: https://www.ficoba.org/fr/
Localisation: https://maps.app.goo.gl/d8w3ZJhHCejrBJuc6

24–26 septembre – Borderline Fabrika (HENDAYE)

64 Bd du Général de Gaulle, 64700 Hendaye, France

Activités culturelles les 24 et 25 septembre. Cérémonie de clôture le 26 septembre.

Site web: https://borderlinefabrika.weebly.com/borderlinefabrika.html
Localisation: https://maps.app.goo.gl/KCJdXSyPic9ySeED8

Nous avons constitué le Comité Consultatif International pour aider à l’organisation du Congrès. Voici les membres qui composent le comité :

  •  Albert Badosa Roldós, catalan, Grup de Lingüistes per la Diversitat (GLiDi-UB)
  • Alexandra Philbin, irlandaise, Endangered Languages Project
  • Aliana Parker, First Peoples’ Cultural Council
  • Amanda Holmes, communauté linguistique Mohawk, Endangered Languages Project
  • Anna Belew, Endangered Languages Project
  • Danika Vickers, communauté linguistique Haíɫzaqvḷa, Endangered Languages Project
  • Elvis Bolivar Túquerres Ichau, Kichwa Karankia de l’Équateur, Organisation Asociación Kichwakamak Sisariy
  • Ernst Djeride Jean-Baptiste, créole haïtien, initiative MIT-Haïti
  • Igor Xoyón Díaz, Kaqchikel, Red de Escuelas Kaqchikeles : Ruk’u’x Qatinamït
  • Ihitz Iriart Casenave, basque, chanteur, danseur et acteur culturel
  • Iñaki Sagardoy Leuza, basque, Université publique de Navarre
  • Kekoa Harman, langue hawaïenne, University of Hawaiʻi at Hilo
  • Mirjam Vellinga, Frysk, organisation Afûk
  • Monica Pereña Perez, catalane, Associació Linguapax Internacional
  • Mustapha El Adak, communauté amazighe, chercheur universitaire/Université d’Oujda
  • Paula Kasares Corrales, basque, sociolinguiste
  • Pius Akumbu, communauté linguistique Babanki, Endangered Languages Project / CNRS-LLACAN
  • Rahera Cowie, maorie des tribus Ngāi Tahu, Ngāpuhi et Ngāti Kahu, Université de Canterbury
  • Miriam Viviana González Garzón, collaboratrice du peuple Nasa, Plan de Vida Proyecto Nasa et Garabide
  •  Yasnaya Elena Aguilar, mixe, Colectivo Mixe
  •  Yazmin Novelo, maya yucatèque, Endangered Languages Project / U péekbal waye’
  • Yulha Lhawa, communauté linguistique Khroskyabs, Endangered Languages Project