BIHAR egitasmoa etorkizunera begira sortutako proiektua bada ere, ezinbestekoa da atzera begiratu eta egindako bidean pilatutako esperientzia eta ikaskuntzak aitortzea. Izan ere, urteetan zehar pausoz pauso eraiki den egitasmoa da, eta bere ibilbidean mugarri garrantzitsuenetako bat 2023ko uztailean egindako udako ikastaroa izan zen.
“Hizkuntza gutxituak globalizazio testuinguruan: zergatik? zertarako?” izeneko ikastaroak galdera nagusi bati heldu zion: nola egin aurre hizkuntza gutxituen galerari mundu gero eta globalizatuago batean? Hausnarketa horretatik abiatuta, helburua izan zen euskararen eta beste hizkuntza gutxituen aldeko diskurtso zabalago eta sendoago bat lantzea, tokiko zein nazioarteko ikuspegietatik. Parte-hartzaileek aukera izan zuten hizkuntza biziberritzearen gakoak aztertzeko, bai Euskal Herriko esperientzietatik bai munduko beste hainbat herrialdetako adibideetatik.
Ikastaro hartan sortutako ezagutza eta eztabaidak jaso zituen Xan Aire Hasket-ek BAT Aldizkariaren 129. zenbakian argitaratutako artikuluan: “Hizkuntza gutxituak globalizazio testuinguruan: kontakizunak biziberritzeko izpia”. Testuak mundu osoko hizkuntza-komunitateen ahotsak biltzen ditu, Amerikatik, Afrikatik eta Europatik etorritako adituen ekarpenak oinarri hartuta.
Artikuluak agerian uzten du hizkuntza gutxituen egoera ez dela isolatua, baizik eta partekatutako erronka bat. Globalizazioaren eraginpean, komunitate askok antzeko krisi-sentsazioa bizi dute: hiztunen galera, erabilera-esparruen murrizketa eta etorkizunarekiko ziurgabetasuna. Hala ere, kronika ilun horren ondoan, itxaropenaren hari bat ere ageri da.
Izan ere, ikastaroan bildutakoek ez zuten soilik arazoa partekatu; etorkizunari begirako utopia bateratu bat ere irudikatu zuten. Hizkuntzen biziberritzea dimentsio sozialetik ulertzeko beharra azpimarratu zuten, komunitatea erdigunean jarriz eta elkarlan sareak indartuz. Horrela, BIHAR egitasmoak iraganeko ikaskuntzetatik edanez, etorkizunerako bide-orri sendoago bat marrazten jarraitzen du.
